AVRUPA'DA ANLATIMCI TÜRK MODERNİZMİ

Emin Çetin Girgin - 23.12.2009

BEDRİLER,GÜL ILGAZLAR,ŞÜKRAN MORALLAR,BÖRÜTEÇENELERİN YAPTIĞI 'POLİTİK' SANATTIR;FARKLI OKUNMASI GEREKİR...
Günümüzde olması gereken 'felsefe', arkaik gelenekten yol alıp sadece kendi araçlarıyla kendi marazi hülyasının peşindeki dünyaya odaklanmış 'aşkın' düşünceyi reddeder.Uygulanabilir olanın peşindedir.Lacan önemli bir nirengidir. Söylenenin test edilebilir,doğrulanır olmasının yolunu açmıştır.
Bu evrimlenen diyalektik sürece 'çağdaş sanat' denilen ve son derece yanlış bir mecrada akan akıl sapmasını eklemek mümkün değildir.
Duchampvari dadacı,inkarcı 'yıkıcı' burjuva sanatıyla,amaç/erek,sorumluluk sahibi yoksulluktan,ekolojiye,göç olgusundan,çocuk/kadın/insan/hayvan/çevre haklarına,tarihsel talana kadar sorgulamalar yapan sanatsal disiplini aynı katagoriye koymamak lazımdır.
'Contemporary art' Amerikan icadıdır;çıkışı itibariyle anlattığı içi boşaltılmış ulusalcı reddiyedir.Greenbergler bu inkarı teorize etmişlerdir.
Bedriler,Dubenler,Gül Ilgazlar,Şükran Morallar, Börüteçenelerin yaptığı ise,'Politik' sanattır ve farklı okumalar getirmektedir.
Bu,günlük hayat pratikleriyle ilintilidir.Materyalist diyalekten beslenmektedirler. İnsanoğlunun problemlerine ayna tutmaktadırlar.Dadaistler gibi inkar ederek sorunun parçası olma yerine, çözümden yanadırlar.Yarattığımız ve birlikte çektiğimiz sıkıntıları üretimlerine taşıyarak paylaşmaktadırlar;kolektif bilincin duyarlılığıyla hareket etmektedirler.Dadacılar gibi umursamaz,savruk ve alaycı değil,aksine 'ciddi' duruşları vardır.Ele aldığı konular ,evrimsel/ dizgesel süreklilik göstermektedir.
İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Amerikan Ulusal Sanatını kurmak amacıyla Clement Greenberg'in oluşturduğu 'Contemporary art', bu tanımlamlara uymamaktadır.
Zaten Greenberg'de 'Güncel Sanat' denilen modernizmin ancak Batı'da üretebileneceğini,diğer üretimlerin ise taklit olacağını açıkça yazıp,söylemiştir.
Burada yapılanlar Greenberg türevi milliyetçi/ırkçı yazarlarla neyin izinden gittiklerini bilmeyen yerli acentaların kemiklerini çok sızlatacaktır .Evet bu arkadaşların 'şu an' bu coğrafyada yaptıkları işlerin üstüne ,kendi yaşam deneyimlerinin,bu toprağın kokusu sinmiştir ve bundan dolayı da canlıdır/yaşamaktadır,'gerçek'tir; alıntı ve 'taklit' değildir.
Bu isimlerin temel olduğu Türk çıkışının kaynağı farklıdır.Tecrübenin anlaşılması 'izler takip edilerek', dönüm veya başlangıç noktalarının tespit edilmesiyle mümkündür diyen Pragmatik Amerikan felsefesinin McDermott gibi "tüm tecrübe ve kültür, aslında tecrübenin tecrübesi'dir" ; bu da benim tarafımdan yapıldığına göre senin olamaz diyerek Greenberg'i haklı çıkaran kaynaklardan ve Camus türü Varoluşçuluk/Existentialisme bohemliğinden çok Frankfurt Okulu'nun hesaplaşmalarına yakındırlar.
Bu kuşağın yaptıklarına '21.Yüzyıl.Anlatımcısı','Yeniyüzyıl Sanatçısı' ve benzeri isimler verilebilir ama 'Contemporary art' gibi Amerikan ulusal sanatını tanımlamak için uydurulan bir isim altında kategorize edilmeleri, bence farklı mecazlara/anlam kaymalarına neden olmaktadır.